Marka Tescili Ne Kadar Sürer?

Marka tescilinin ne kadar süreceği, başvuru yapmayı düşünen herkesin sorduğu ilk sorulardan biridir. İnternetteki cevapların çoğu tek bir rakam verir ve nereden geldiğini söylemez. Oysa bu sorunun kaynağı belli bir cevabı var: TÜRKPATENT, her işlemi en kısa ve en uzun kaç günde bitirmeyi taahhüt ettiğini kendi yayımladığı bir tabloda açıklıyor.

Aşağıda önce kısa cevabı, sonra bu tablodan çıkan aşama aşama takvimi, itirazın süreci ne kadar uzattığını ve Kurum kendi taahhüt ettiği süreyi aşarsa başvurabileceğiniz yolu anlatıyoruz.

Kısa cevap

İtiraz gelmeyen, evrakı eksiksiz ve sınıfları doğru seçilmiş bir marka başvurusunda tescil belgesi ortalama 8–12 ay içinde düzenlenir. Üçüncü kişilerden itiraz gelirse ya da başvuru Kurum tarafından reddedilip karara itiraz edilirse süre 18–24 aya kadar çıkabilir.

Buradaki asıl mesele rakamın kendisi değil, hangi aşamanın ne kadar sürdüğü ve hangisinin sizin kontrolünüzde olduğudur. Sürecin tamamı boyunca korumanız zaten işlemeye başlamıştır; bunu da aşağıda açıklıyoruz.

Bu süreler nereden geliyor?

Türkiye'de kamu hizmeti sunan her idare, sunduğu her hizmet için ne kadar sürede sonuç vereceğini yazılı olarak ilan etmek zorundadır. Bu zorunluluk 2009 tarihli Kamu Hizmetlerinin Sunumunda Uyulacak Usul ve Esaslara İlişkin Yönetmelik'ten gelir:

TÜRKPATENT de bu yükümlülük gereği bir Hizmet Standartları Tablosu yayımlar. Tabloda Markalar, Patent, Tasarımlar, Coğrafi İşaretler ve Yeniden İnceleme ve Değerlendirme dairelerinin verdiği hizmetler tek tek listelenir; her biri için en kısa ve en uzun tamamlanma süresi yazar. Aynı Yönetmeliğin ekinde bu sürenin niteliği tek cümleyle tarif edilir: “Bu süre idarenin taahhüdüdür.”

Marka tescil sürecinin aşama aşama takvimi

Aşağıdaki tablo, itiraz gelmeyen bir başvurunun dört aşamasını ve her aşamanın dayanağını gösteriyor. Hizmet kodları, Kurum'un tablosunda o satırın karşılığıdır.

Buradan çıkan aralık ile uygulamada gördüğümüz 8–12 aylık ortalama arasındaki farkın üç açıklaması var. Birincisi, Bülten belirli aralıklarla yayımlanır; inceleme biter bitmez yayım yapılmaz, ilk Bülten tarihi beklenir. İkincisi, başvuru sahiplerinin çoğu tescil ücretini kendisine tanınan iki aylık sürenin sonuna doğru öder. Üçüncüsü, taahhüt edilen en uzun süre yoğun dönemlerde fiilen aşılabilir. Yani tablodaki aralık alt sınırı, uygulamadaki ortalama ise üst bandı gösterir.

Bu fıkra, sürecin en çok gözden kaçan noktasıdır. Aylarca beklenip tescile hak kazanılmış bir başvuru, yalnızca ücret bildirimi zamanında yapılmadığı için işlemden kaldırılabilir. Böyle bir durumda süreç kaldığı yerden devam etmez; baştan başvuru yapmak, ücreti yeniden ödemek ve o günün tarihinden itibaren yeniden sıraya girmek gerekir. Ücret hesaplama robotumuzla hangi aşamada ne ödeneceğini şimdiden görebilirsiniz.

İtiraz gelirse süreç ne kadar uzar?

Sürecin en büyük değişkeni budur. Marka Bültende yayımlandığında iki ay boyunca herkesin itirazına açıktır; bu süre içinde gelen bir itiraz, dosyayı bambaşka bir takvime sokar. Kurum'un kendi tablosundaki rakamlar bunu açıkça gösteriyor:

Yani tek bir itiraz, sürece Kurum'un kendi taahhüdüne göre 10 aya kadar ekleyebilir. İtiraz kabul edilip başvuru reddedilir ve karara itiraz edilirse, Yeniden İnceleme ve Değerlendirme Kurulu aşaması bunun üzerine 10 ay daha koyabilir. Uç senaryoda iki yılı aşan bir süreçten söz ediyoruz — ve bu, gecikme değil, Kurum'un ilan ettiği normal işleyiştir.

Süreyi uzatan dört sebep

• Eksik veya hatalı evrak. Şekli incelemede tespit edilen eksiklik için süre verilir ve dosya bu süre boyunca bekler. Kamu Hizmetlerinin Sunumu Yönetmeliği'nin ekine göre, eksikliklerin başvuru sahibi tarafından tamamlanması için geçen süreler taahhüt edilen süreye dâhil değildir; yani bu bekleme tümüyle sizin hanenize yazılır.
• Mutlak ret nedeniyle kısmi ret. Marka, tanımlayıcı bir ibare taşıyorsa ya da sicilde aynısı varsa Kurum başvuruyu bazı sınıflar yönünden reddedebilir. Ret nedenlerini ve hangi bendin ne anlama geldiğini ayrıca ele aldık.
• Yayıma itiraz. Yukarıda anlattığımız üzere tek başına 10 aya kadar süre ekleyebilir.
• Yanlış veya eksik sınıf seçimi. Sınıf listesi başvurudan sonra genişletilemez. Eksik seçilen bir sınıf için ikinci bir başvuru yapmak gerekir ve o başvurunun takvimi sıfırdan işlemeye başlar. Sınıf seçme robotumuz sektörünüze uygun sınıfları ücretsiz gösterir.

Kurum taahhüt ettiği süreyi aşarsa ne yapabilirsiniz?

Hizmet Standartları Tablosu yalnızca süre ilan etmez; süre aşıldığında başvurulacak mercileri de gösterir. Aynı Yönetmelik bunu şöyle bağlar: “Başvurular hizmet standartlarında belirtilen süre içinde sonuçlandırılır.” Tablonun altındaki dipnot da eksiksiz belgeyle başvurulmasına rağmen hizmetin belirtilen sürede tamamlanmaması hâlinde ilk ya da ikinci müracaat yerine başvurulabileceğini yazar.

Yönetmeliğin ekindeki tarife göre ilk müracaat yeri hizmeti doğrudan veren idarenin amiri — yani ilgili daire başkanıdır. İkinci müracaat yeri ise onun hiyerarşik üstüdür; TÜRKPATENT'te bu, kurum başkan yardımcısı veya kurum başkanıdır. Her iki görevlinin adı, unvanı, adresi, telefonu ve e-posta adresi tablonun her sayfasının altında güncel olarak yazar; en son hâli için Kurum'un kendi sayfasına bakmak gerekir.

Bu yolun ne olduğu konusunda gerçekçi olmakta fayda var: süre aşımı başvurunuza kendiliğinden bir öncelik ya da tazminat hakkı kazandırmaz. Yaptığı şey, dosyanızı ilgili birimin gündemine yazılı olarak taşımaktır — ve uygulamada beklemede kalmış dosyalar için çoğu zaman en pratik adım budur. Sonuç alınamazsa CİMER üzerinden idari başvuru yolu da açıktır.

Patent, tasarım ve coğrafi işaret ne kadar sürer?

Aynı tablo diğer sınai haklar için de süre taahhüdü içerir. Öne çıkan kalemler:

Buradaki en uzun kalem patenttir ve bu şaşırtıcı değildir: tekniğin bilinen durumu araştırması ile esasa ilişkin inceleme, marka incelemesinden yapısal olarak daha ağır işlerdir. Patentte toplam süre bu satırların toplamından da uzundur, çünkü araştırma talebi süresi ve zorunlu yayım süresi gibi kanuni bekleme dönemleri araya girer. Patent tescili, tasarım tescili ve coğrafi işaret tescili süreçlerini ayrı sayfalarda anlattık.

Süreci kısaltmanın gerçekten işe yarayan yolları

Marka tarafında başvuruyu resmî olarak hızlandıran bir talep türü yoktur; ücret ödeyerek sıra atlatmak mümkün değildir. Buna karşılık süreyi fiilen belirleyen üç şey tümüyle sizin kontrolünüzdedir:

• Başvuruyu ilk seferde doğru kurmak. Eksiksiz evrak ve doğru sınıf listesi, şekli inceleme aşamasındaki eksiklik yazışmalarını tamamen ortadan kaldırır.
• Başvurudan önce benzerlik araştırması yapmak. İtiraz riskini başvurudan önce görmek, sürece eklenecek 10 aylık bir aşamayı baştan engelleyebilir. Marka sorgulamanın nasıl yapıldığını ayrı bir yazıda anlattık.
• Bildirimleri geciktirmeden cevaplamak. Kurum'un tanıdığı süreler taahhüt edilen süreye eklenmez; her gecikme doğrudan toplam süreye yazılır.

Üçünün ortak noktası, hepsinin başvuru yapılmadan önce halledilmesi gereken işler olmasıdır. Marka örneği ve sınıf listesi başvurudan sonra düzeltilemez; başvuru reddedilse bile ödenen ücret iade edilmez. Bu yüzden sürecin en ucuz anı, henüz hiçbir şeyin ödenmediği ilk gündür.

Son olarak, süreyi bir kayıp gibi görmemek gerekir. Koruma tescil tarihinden değil, başvuru tarihinden itibaren işler.

Yani belgeyi beklediğiniz aylar korumanızdan çalınmaz; koruma başvuruyu yaptığınız gün başlamıştır. Bu da başvuruyu ertelememenin en somut gerekçesidir: sekiz ay sonra başvurmak, korumanın başlangıcını sekiz ay ileri atmak demektir.

Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır; somut olaya ilişkin hukuki görüş veya taahhüt niteliği taşımaz. Süreçler başvurunun içeriğine ve TÜRKPATENT'in değerlendirmesine göre değişebilir. Bize ulaşarak durumunuza özel değerlendirme alabilirsiniz.