Patent Başvurusu Ne Kadar Sürer?

Patent süreci, marka tescilinden yapısal olarak farklıdır. Markada Kurum başvuruyu inceler ve karar verir; patentte ise süreç sizin talebinizle ilerler. Araştırma ve inceleme talepleri zamanında yapılmazsa Kurum başvuruyu reddetmez — geri çekilmiş sayar.

Bu yüzden “patent ne kadar sürer” sorusunun cevabı büyük ölçüde başvuru sahibinin elindedir. Aşağıda TÜRKPATENT'in kendi taahhüt ettiği süreleri, kanundan gelen hak düşürücü süreleri ve ikisinin toplamından çıkan gerçek takvimi aşama aşama veriyoruz.

Kısa cevap

Talepleri geciktirmeden yapan bir patent başvurusunda belge, en iyi ihtimalle yaklaşık iki yılda düzenlenir. Yaygın olan senaryo üç ile dört yıl arasındadır; inceleme aşamasında Kurum görüş bildirirse süreç beş yılı aşabilir. Faydalı modelde esasa ilişkin inceleme aşaması hiç bulunmadığı için süre kabaca yarıya iner: bir ile iki yıl.

Patent sürecinin aşama aşama takvimi

Süreler iki ayrı kaynaktan geliyor. Kurum'un ne kadar sürede sonuç vereceği Hizmet Standartları Tablosu'nda yazar; sizin ne zaman talepte bulunmanız gerektiği ise kanunda. Aşağıdaki tabloda ikisi bir arada:

Araştırma ve inceleme, Kurum'un tablosunda tek bir hizmet kaleminde toplanmıştır ve her talebin 9 ile 18 ay arasında yerine getirileceği taahhüt edilir. Bu iki kalem tek başına 18 ile 36 ay demektir; sürecin gövdesi buradadır. Talepleri hemen yapan bir dosyada toplam yaklaşık 20 aya iner, azami sürelerin işlediği bir dosyada dört yılı geçer.

Süreci bitiren iki tarih

Patent sürecinde en pahalı hatalar gecikmelerden değil, kaçırılan iki talepten doğar. Kanun ikisinde de aynı sonucu bağlar: başvuru geri çekilmiş sayılır.

“Bildirime gerek olmaksızın” ifadesi kritiktir: Kurum sizi uyarmak zorunda değildir, süre kendiliğinden işler. Geri çekilmiş sayılan bir başvuru canlandırılamaz; buluş bu arada yayımlanmışsa tekniğin bilinen durumuna girdiği için yeniden başvurmak da çoğu zaman mümkün olmaz. Yani kaçırılan üç aylık süre, buluşun korumasını tümüyle bitirebilir.

18 ay kuralı: buluşunuz yayımlanır

Yukarıdaki tablonun dördüncü satırı diğerlerinden farklıdır: bir talebe bağlı değildir, kendiliğinden işler. Kanun, başvuru veya varsa rüçhan tarihinden itibaren on sekiz aylık sürenin dolmasıyla patent veya faydalı model başvurusunun Bültende yayımlanacağını düzenler. Başvuru sahibi isterse bu süre dolmadan erken yayım da talep edebilir.

Yayımın iki yüzü var. Olumlu tarafı, yayımdan itibaren üçüncü kişilerin buluşun patent verilebilirliğine ilişkin görüş sunabilmesidir; bu görüşler dosyayı güçlendirebilir. Ancak sunanlar bu aşamada Kurum nezdindeki işlemlere taraf olamaz — yani markadaki yayıma itiraz mekanizmasıyla karıştırılmamalıdır.

Asıl önemli olan diğer yüzüdür: on sekizinci ayda buluşunuzun teknik içeriği kamuya açılır. O andan itibaren buluş, dünyanın her yerinde tekniğin bilinen durumunun bir parçasıdır. Başvurunuz sonradan geri çekilmiş sayılırsa aynı buluş için yeniden başvurmanız artık mümkün olmaz; kendi yayınınız kendi yeniliğinizi ortadan kaldırır. Bu yayım gecikmesi aynı zamanda patent araştırmalarındaki kör noktanın da kaynağıdır — patent sorgulama yazısında ayrıntılı anlattık.

İnceleme aşaması neden uzar?

Esasa ilişkin inceleme, başvurunun ve buluşun kanuna uygunluğunun denetlendiği aşamadır. Kurum uygunsuzluk tespit ederse başvuru sahibinden görüş sunmasını ve gerekiyorsa değişiklik yapmasını ister. Kanun bu yazışmayı iki sınırla çerçeveler: bildirim sayısı üçten fazla olamaz ve her bildirime cevap için başvuru sahibine üç aylık süre tanınır.

Aritmetiği basittir: üç bildirimin tamamı yapılırsa yalnızca cevap süreleri dokuz ay tutar; Kurum'un her cevabı değerlendirme süresi de bunun üstüne biner. Sürecin beş yıla uzadığı dosyalar neredeyse her zaman bu döngünün içindedir.

Bu döngünün uzunluğunu belirleyen şey ise incelemede değil, çok daha önce yazılan bir metinde saklıdır: istemler. Koruma kapsamını istemler belirler; fazla geniş yazılmış istemler tekniğin bilinen durumuna takılır, fazla dar yazılmışlar ise korumayı işe yaramaz hâle getirir. İyi kurulmuş bir istem seti hem bildirim sayısını hem de süreyi düşürür.

Faydalı model neden daha kısa?

Tek bir sebepten: faydalı modelde esasa ilişkin inceleme aşaması yoktur. Yukarıdaki tablonun 5. ve 6. satırları faydalı modelde hiç işlemez. Araştırma raporu düzenlendikten ve üçüncü kişilerin görüş süreci tamamlandıktan sonra belge düzenlenir.

Bu, faydalı modeli her zaman daha iyi bir seçenek yapmaz. Aynı sebeple faydalı model belgesi, esas incelemeden geçmediği için hukuki olarak daha kırılgandır; ayrıca usuller, kimyasal ve biyoteknolojik buluşlar faydalı model korumasının tamamen dışındadır. Süre farkı bir avantajdır ama seçim yalnızca süreye göre yapılmaz.

Süreyi kısaltmak için yapabilecekleriniz

• Araştırma talebini başvuruyla birlikte yapın. Kanun on iki ay tanır ama beklemenin hiçbir faydası yoktur; on iki ay beklemek, belgeyi on iki ay geciktirmek demektir.
• İnceleme talebini raporu alır almaz yapın. Üç aylık süre hem kısa hem hak düşürücüdür.
• Başvurudan önce patent araştırması yaptırın. Araştırma raporunda çıkacak engelleri önceden görmek, hem istemleri doğru kurmanızı hem de bildirim döngüsünü kısaltmanızı sağlar. Patent sorgulamanın nasıl yapıldığını ayrı bir yazıda anlattık.
• Yıllık ücretleri kaçırmayın. Patent başvurusunun korunması için yıllık ücretler, başvuru tarihinden itibaren ikinci yılın sona erdiği tarihte ve devam eden her yıl vadesinde ödenir. Vadesinde ödenmeyen ücret, ek ücretle birlikte altı ay içinde de ödenebilir; bu süre de geçerse hak sona erer.

Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır; somut olaya ilişkin hukuki görüş veya taahhüt niteliği taşımaz. Süreçler başvurunun içeriğine ve TÜRKPATENT'in değerlendirmesine göre değişebilir. Bize ulaşarak durumunuza özel değerlendirme alabilirsiniz.