Türkiye'nin yemek teslimat pazarı iki yıl içinde el değiştirdi. Trendyol GO Uber'e geçti, ardından Getir'in yemek ve hızlı market işleri de aynı çatıya girdi. Uygulama bugün "Uber Eats Trendyol Go" adıyla çalışıyor.
Bu tablo restoran ve kafe sahipleri için tek bir soruyu öne çıkarıyor: platformun adı değişirken sizin adınız kime ait? Uygulamada listelendiğiniz isim, sicilde başkasının üzerine tescilliyse, o listelemeyi sürdürme hakkınız da tartışmalı hâle gelir.
Aşağıda önce satın almaların doğrulanmış takvimini, sonra yiyecek-içecek işletmelerinin marka tescilinde en çok yanıldığı noktaları anlatıyoruz: 43. sınıf, ürün sınıfları ve franchise için gereken 35. sınıf.
Uber, Trendyol GO ve Getir'i aldı: ne değişti?
İki ayrı işlem var ve ikisi de Rekabet Kurumu kararlarıyla kayıt altında:
| İşlem | Rekabet Kurumu kararı | Kapsam |
|---|---|---|
| Uber → Trendyol GO | 15 Mayıs 2025 | Hisselerin %85'inin devri; Kurul, etkin rekabetin önemli ölçüde azaltılmayacağını değerlendirerek izin verdi |
| Uber → Getir | 19 Haziran 2026 | Çevrimiçi yemek siparişi ve teslimatı ile hızlı tüketim malları iş kollarının tek kontrolü; taahhütler çerçevesinde izin |
Getir kararı koşulludur: Rekabet Kurumu'nun duyurusuna göre Uber'in Türkiye'ye toplam 500 milyon ABD doları tutarında yatırım yapması, bunun yüksek nitelikli istihdamı desteklemesi ve yerel mühendislik kabiliyetlerini güçlendirmesi bekleniyor.
Restoran sahibi açısından pratik sonuç şudur: uygulamanın adı, logosu, komisyon yapısı ve panel arayüzü sahibiyle birlikte değişebilir. Bunların hiçbiri sizin kontrolünüzde değildir. Kontrolünüzde olan tek şey, o uygulamada göründüğünüz isimdir — eğer o isim size aitse.
Bu yüzden platform haberlerinin restoran için asıl anlamı şudur: kanallar değişir, marka kalır. Bugün üç uygulamada birden listeleniyorsanız, o üç listelemeyi bir arada tutan şey sizin işletme adınızdır.
Yemek platformuna kayıt için marka tescili zorunlu mu?
Hayır. Yemek platformlarının restoran başvurusunda istediği belgeler ticari ve işletmeye ilişkin belgelerdir — vergi levhası, işletme ruhsatı, ticaret sicil kaydı ve gıda üretimiyle ilgili izinler gibi. Marka tescil belgesi kayıt şartı olarak istenmez.
Zorunluluk, uyuşmazlık çıktığında ortaya çıkar. Yemek platformları da Türkiye'de faaliyet gösteren aracı hizmet sağlayıcılardır ve 6563 sayılı Elektronik Ticaret Kanunu ile 1 Ocak 2023'te yürürlüğe giren Elektronik Ticaret Aracı Hizmet Sağlayıcı ve Elektronik Ticaret Hizmet Sağlayıcılar Hakkında Yönetmelik'e tabidir.
Yönetmelik, usulüne uygun yapılan fikri ve sınai mülkiyet hakkı ihlali şikâyetlerinde ürünün ya da içeriğin kırk sekiz saati geçmemek üzere gecikmeksizin yayından kaldırılmasını öngörür. Bu mekanizmayı işletebilmenin şartı, hak sahipliğini gösteren TÜRKPATENT tescil belgesidir.
Yani soru "tescil zorunlu mu" değil, "uygulamada gördüğünüz ismin arkasında kim duruyor" sorusudur.
İşletmenizin adı üç ayrı uygulamada birden görünüyor olabilir ama sicilde bir kez geçer. O kaydın kimin üzerinde olduğunu öğrenmek birkaç dakikalık iştir.
Ücretsiz marka sorgulaması talep ederek işletme adınızın durumunu görün.
Ticaret unvanı ve işletme adı marka değildir
Yiyecek-içecek sektöründe en pahalıya mal olan yanlış anlama budur. Vergi levhanızda yazan ad, belediyeden aldığınız ruhsattaki işletme adı ve ticaret siciline kayıtlı unvan size marka hakkı vermez.
Bunlar farklı amaçlara hizmet eder: ticaret unvanı işletmeyi ticari hayatta tanımlar, marka ise bir mal veya hizmeti başkalarınınkinden ayırt eder ve sahibine Türkiye genelinde tekel hakkı sağlar.
Pratikte şu tabloyla karşılaşılır: yıllardır aynı adla çalışan bir lokanta, aynı ismi marka olarak tescil ettiren bir başkasının ihtarnamesiyle karşılaşır. Tabelayı yıllardır kullanıyor olmak kendiliğinden üstünlük sağlamaz; Türk marka hukukunda öncelik kural olarak ilk başvurana aittir. Aradaki farkı marka ile ticaret unvanı farkı yazımızda ayrıntılı ele aldık.
Restoran ve kafe hangi sınıfta tescil edilir?
Yiyecek-içecek hizmeti sunan işletmelerin çekirdek sınıfı 43. sınıftır. 2026 Sınıflandırma Tebliği'nde bu sınıfın metni şöyle başlar: "Yiyecek ve içecek sağlanması hizmetleri."
Aynı sınıf ayrıca geçici konaklama hizmetlerini, konaklamayla ilgili rezervasyon hizmetlerini, düğün salonu kiralama ile konferans ve toplantılar için yer sağlama hizmetlerini, gündüz bakımı (kreş) hizmetlerini ve hayvanlar için geçici barınma hizmetlerini kapsar.
Yani restoran, lokanta, kafe, kahve dükkânı, ocakbaşı, dönerci, pizzacı ve catering işletmeleri için ilk sırada 43. sınıf gelir. Mekânda servis yapan her işletme bu sınıfı almadan asıl faaliyetini korumasız bırakır.
Mekânda servis mi, paketli ürün mü? 43 ile 29/30 ayrımı
Sektörün ikinci büyük kafa karışıklığı burada. 43. sınıf hizmeti korur, ürünü değil. Kendi ürününüzü paketleyip satmaya başladığınız anda devreye ürün sınıfları girer:
| Sınıf | Neyi kapsar |
|---|---|
| 43 | Yiyecek ve içecek sağlanması hizmetleri — mekânda ve paket servisle sunum |
| 30 | Kahve ve kakao, kahve esaslı içecekler; pastacılık ve fırıncılık mamulleri, tatlılar; ekmek, simit, poğaça, börek, baklava, künefe; soslar, baharatlar, unlar |
| 29 | Et ve işlenmiş et ürünleri, süt ürünleri, zeytin, hazır çorbalar, konserve ve dondurulmuş sebze-meyve, kuru yemişler |
| 32 | Maden suları, sodalar, meyve suları, meşrubatlar, alkolsüz enerji içecekleri |
| 33 | Alkollü içecekler (biralar hariç) |
Örneklerle: kendi kahve çekirdeğinizi paketleyip satan bir kafe için 43 tek başına yetmez, 30 gerekir. Baklavasını kutulayıp kargoyla gönderen tatlıcı için de aynı şey geçerlidir. Kendi sucuğunu üreten bir kahvaltıcı 29'a, kendi limonatasını şişeleyen bir işletme 32'ye ihtiyaç duyar.
Pastane, fırın ve tatlıcılarda ikisi çoğu zaman birlikte alınmalıdır: ürünün kendisi 30, tezgâhta ve masada sunumu 43'tür.
Şube ve franchise düşünüyorsanız: 35. sınıf
Tek şubeyle başlayıp büyüyen işletmelerin en sık kaçırdığı sınıf budur. 35. sınıf mağazacılık, perakende satış ve iş yönetimi hizmetlerini kapsar; franchise vererek büyüyen bir zincirin ihtiyaç duyduğu koruma buradan gelir.
Neden önemli olduğunu şöyle özetleyebiliriz:
- Franchise sözleşmesinin konusu markadır. Franchise alan taraf, size ödediği bedel karşılığında bir ismi kullanma hakkı satın alır. O isim üzerinde tescilli hakkınız yoksa, sattığınız şeyin hukuki dayanağı da zayıf kalır.
- Ambalajlı ürün satışı ve bayilik modeline geçtiğinizde koruma 43'ten değil 35'ten gelir.
- Sonradan eklenemez. Başvuru yapıldıktan sonra kapsama yeni sınıf eklenemez; 35. sınıf için baştan başvuru yapmak ve süreci yeniden beklemek gerekir.
Bu yüzden zincirleşme ihtimali olan işletmelerde 35. sınıf, ilk başvuruda kapsama alınmalıdır. İlk franchise görüşmesinde fark edilen bir eksik, süreci belge çıkana kadar askıya alır.
Şube açma ihtimaliniz varsa sınıf kapsamı bugünkü işletmenize değil, üç yıl sonraki planınıza göre kurulmalı. Sonradan eklenen her sınıf yeni bir başvuru ve yeniden bekleme demektir.
Kapsamı marka vekillerimiz belirlesin — marka tescili hizmetimizi inceleyin.
Platformda aynı isimle başka bir işletme çıkarsa
Yemek platformlarında işletmeler şehir bazlı listelenir; bu yüzden başka bir ildeki aynı isimli işletmeyi uzun süre fark etmeyebilirsiniz. Sorun genellikle iki durumda görünür hâle gelir: siz yeni bir şehre açıldığınızda ya da o işletme markayı tescil ettirdiğinde.
Tescilli tarafın elindeki yol nettir. Platform bir aracı hizmet sağlayıcı olduğu için, hak sahibi usulüne uygun bir şikâyet başvurusuyla ihlal oluşturan içeriğin 48 saat içinde yayından kaldırılmasını isteyebilir. Başvuruda TÜRKPATENT tescil belgesi, ihlalin gerekçesi ve delilleri ile şikâyete konu içeriğin adresi sunulur. Aynı mekanizmayı pazaryerlerinde marka tescili yazılarımızda ayrıntılı anlattık.
Bazı platformlar bu şartı sözleşmelerine de yazar: Yemeksepeti'nin üye işyeri sözleşmesi, marka tescil belgesi ya da yerine geçen bir yetki belgesi bulunmayan işletmenin sistemden silinebileceğini açıkça düzenler.
Tescilsiz tarafın elinde ise pek bir şey kalmaz. Uygulamadaki listeleme adı değiştirilmek zorunda kalındığında, o isme bağlı olan her şey geride kalır: müşteri yorumları, puanlar, sipariş geçmişi ve arama sonuçlarındaki yeriniz. Bunların hiçbiri yeni isme taşınmaz.
Marka hakkı ihlalinde izlenecek hukuki yolları ayrı bir yazıda ele aldık.
Puanlarınız ve yorumlarınız işletmenize değil, o listelemedeki isme bağlı. İsim değişmek zorunda kaldığında yıllarca biriken itibar sıfırlanır.
Marka vekillerimiz sorgulamayı ve başvuruyu yürütsün — ücretsiz ön değerlendirme talep edin.
Restoran marka tescili nasıl yapılır?
Süreç dört adımdan oluşur:
- Sorgulama. İşletme adınızın ve benzerlerinin ilgili sınıflarda tescilli olup olmadığı incelenir. Yiyecek-içecekte isimler birbirine çok benzediği için bu adım kritiktir; ücretler iade edilmediğinden ret riski doğrudan maliyettir.
- Başvuru. Doğru sınıflarla TÜRKPATENT'e başvurulur. Koruma, tescil tarihinden değil başvuru tarihinden itibaren işler.
- Yayım ve itiraz. Başvuru, üçüncü kişilerin itirazına açık olmak üzere iki ay süreyle Resmî Marka Bülteni'nde yayımlanır.
- Belge. İtiraz gelmezse tescil belgesi genellikle başvurudan itibaren ortalama 8–12 ay içinde düzenlenir.
Yiyecek-içecekte bir ayrıntı daha var: markanız yalnızca kelimeden ibaret değilse, yani tabelanızda ve ambalajınızda belirli bir logo kullanıyorsanız, kelime ve logo için kapsamın nasıl kurulacağı ayrıca değerlendirilmelidir. Menü, tabela ve paket tasarımı zamanla değişir; korumanın değişmeyen çekirdeğe oturması gerekir.
Restoran marka tescil ücreti neye göre değişir?
Yemek platformları marka tescili için ücret almaz; maliyet tamamen TÜRKPATENT tarafındadır ve üç kalemden oluşur:
- Başvuru ücreti. Sınıf sayısına göre değişir; ilk sınıftan sonra eklenen her sınıf için ek ücret alınır. Restoranlarda maliyeti belirleyen şey, 43'ün yanına 29/30/35'ten kaçının ekleneceğidir.
- Belge düzenleme ücreti. Başvuru olumlu sonuçlandıktan sonra, tescil belgesinin düzenlenmesi için ayrıca ödenir. Bu ikinci ödeme çoğu işletmenin bütçesinde unuttuğu kalemdir.
- Vekil ücreti. Sorgulama, sınıf belirleme, başvuru takibi ve itiraz süreçlerinin yürütülmesi karşılığıdır.
TÜRKPATENT ücretleri her yıl yeniden belirlenir. İşletmenizin modeline göre güncel toplam maliyeti öğrenmek için bizden fiyat teklifi isteyebilirsiniz.
Başvuruyu ne zaman yapmalısınız?
Cevap, ikinci şubeyi açarken ya da ihtarname gelince değil, tabelayı asmadan önce.
Birincisi, öncelik ilk kullanana değil ilk başvurana aittir. İkincisi, belge ortalama 8–12 ay sürer; platformdaki bir çakışmaya müdahale edebilmeniz için bu sürenin çoktan başlamış olması gerekir. Üçüncüsü, yiyecek-içecekte isim benzerliği çok yüksektir: sektörde sık kullanılan kelimelerden oluşan bir ad, siz beklerken bir başkası tarafından tescil ettirilebilir.
Zamanlamayı ayrı bir yazıda genel olarak ele aldık; yiyecek-içecekte tek fark, isim çakışma ihtimalinin ortalamanın üzerinde olmasıdır.
Yiyecek-içecekte hangi işletme hangi sınıfta?
Aşağıdaki tablo, sektörün sık görülen işletme tipleri için çekirdek ve tamamlayıcı sınıfları özetler:
| İşletme tipi | Çekirdek sınıf | Sık gereken ek sınıflar |
|---|---|---|
| Restoran / lokanta | 43 | 29, 30, 35, 33 |
| Kafe / kahve dükkânı | 43 | 30, 32, 35, 21 |
| Fast food / dönerci / kebapçı | 43 | 29, 30, 35 |
| Pastane / fırın / tatlıcı | 30 ve 43 | 35, 29, 32 |
| Catering / toplu yemek | 43 | 29, 30, 39, 35 |
| Gıda üretimi | 29, 30 | 35, 32, 40, 31 |
Tablo başlangıç noktasıdır; kesin liste işletmenin gerçek faaliyetine göre belirlenir. Kendi işletmenizi yazarak öneri almak için ücretsiz marka sınıfı seçme robotumuzu kullanabilirsiniz — robot 45 sınıfın tamamını ve 2026 Sınıflandırma Tebliği'nin resmî metnini içerir.
Sınıf seçimi sonradan düzeltilemez. Başvuru yapıldıktan sonra kapsama yeni sınıf eklenemez; eksik kalan sınıf için baştan başvuru ve yeniden ücret gerekir.
Menünüzü ve büyüme planınızı konuşalım — ücretsiz ön değerlendirme talep edin.
Özetle: yemek uygulamalarının sahibi değişebilir, adı değişebilir, komisyon oranı değişebilir. Bunların hiçbiri sizin elinizde değildir. Elinizde olan tek kalıcı varlık işletmenizin adıdır — ve o adın gerçekten size ait olması, sicilde kayıtlı olmasına bağlıdır.
Sıkça sorulan sorular
Uygulamalar el değiştiriyor, işletmenizin adı sizde kalsın
İşletme adınızın sicilde boş olduğunu görelim, menünüze ve büyüme planınıza uygun sınıfları belirleyelim ve başvuruyu bugün başlatalım. Belge ortalama 8–12 ayda çıkıyor.
Ücretsiz Ön DeğerlendirmeBu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır; somut olaya ilişkin hukuki görüş veya taahhüt niteliği taşımaz. Süreçler başvurunun içeriğine ve TÜRKPATENT'in değerlendirmesine göre değişebilir. Bize ulaşarak durumunuza özel değerlendirme alabilirsiniz.